Các công trình kiến trúc đá cổ đại đã trải qua hàng trăm, thậm chí hàng ngàn năm, chứng kiến sự thay đổi của các nền văn minh trên thế giới. Chúng có thể nắm giữ những “bí mật” mà dòng chảy thời gian đang cố gắng bồi đắp thêm.
Đại kim tự tháp Giza
Có thể tất cả mọi người đều biết rất rõ về hình dạng của các kim tự tháp Ai Cập, nhưng chắc hẳn không phải ai cũng biết rằng Đại kim tự tháp Giza đã tồn tại hơn 4.500 năm – một khoảng thời gian rất dài so với lịch sử nhân loại. Kỳ quan cổ đại này được tạo ra từ 2,3 triệu khối đá, được bao bọc bởi một lớp đá vôi trắng mịn, tỏa sáng lấp lánh dưới ánh nắng mặt trời. Theo nhiều tài liệu, có nhiều khối đá nặng tới vài tấn đã được sử dụng để tạo ra Đại kim tự tháp này. Điều này đã trở thành một trong những bí ẩn lớn nhất, bởi các nhà khoa học và kiến trúc sư vẫn chưa thể giải thích tại sao người Ai Cập cổ đại, với kỹ thuật thô sơ, có thể vận chuyển và lắp ghép các khối đá khổng lồ như vậy.
Machu Picchu
Đây được xem là một trong những công trình kiến trúc đáng kinh ngạc và đáng ngưỡng mộ nhất trên thế giới. Công trình này nằm trên một đỉnh cao thuộc dãy núi Andes ở Peru, là một huyền thoại kiến trúc của người Inca. Theo bằng chứng lịch sử, công trình này được xây dựng vào khoảng thế kỷ 15 dưới triều đại của Hoàng đế Inca Pachacuti. Điều đặc biệt là, dù kỹ thuật thời đó còn hạn chế, người Inca đã có thể đẽo gọt những tảng đá khổng lồ rất tinh xảo để xây những bức tường, đường phố và đền đài, tạo ra một bức tranh kiến trúc hoàn hảo từ những mảnh ghép tinh xảo đó.
Petra
Petra là một trong những công trình kiến trúc bằng đá tuyệt vời nhất trên thế giới. Khác với các công trình xây dựng khác, Petra được tạo nên nhờ việc người cổ đại khắc những vách đá sa thạch ở Jordan, đồng thời đẽo đục cả một hệ thống lăng mộ, đền đài và những bậc thang từ vách đá này. Vị trí của Petra vốn là kinh đô của Vương quốc Nabataean và là một thương cảng sầm uất, kết nối nhiều tuyến đường giao thương giữa Ả Rập, Ai Cập và vùng Địa Trung Hải.
Theo các tài liệu nghiên cứu, công trình kiến trúc nổi tiếng nhất trong quần thể này là Al-Khazneh, hay còn gọi là Kho tàng, được chạm khắc trực tiếp vào mặt đá với độ chi tiết hoàn hảo và quy mô đáng kinh ngạc. Điều thú vị là bên trong công trình này là hầm mộ hoàng gia. Màu sắc rực rỡ của đá sa thạch nơi này đã tạo nên cái tên vô cùng lãng mạn cho Petra là “Thành phố Hoa hồng”.
Angkor Wat
Ban đầu, Angkor Wat là một ngôi đền thờ thần Vishnu. Sau đó, công trình này đã trở thành một di tích Phật giáo với nhiều bí ẩn về kiến trúc và văn hóa. Về lịch sử, Angkor Wat được xây dựng vào khoảng thế kỷ 12, giữa lòng rừng già Campuchia. Công trình này bao gồm nhiều tòa tháp đồ sộ, các khoảng sân rộng lớn và những bức tường dày đặc hình chạm khắc chi tiết về các vị vua, thần linh và cả những điều bí ẩn khác. Điều khiến Angkor Wat gây ấn tượng không chỉ là quy mô đồ sộ của công trình này mà còn ở vẻ đẹp vô cùng tinh xảo, tỉ mỉ và đầy bí ẩn.
Stonehenge
Không ai có thể trả lời chính xác câu hỏi Stonehenge là gì. Liệu đó là một ngôi đền, một chiếc lịch cổ hay một công trình bí ẩn nào đó của người ngoài hành tinh? Tuy vậy, công trình này đã tồn tại suốt 1.500 năm từ thời kỳ Đồ đá mới. Điều đáng lưu ý là, vào thời điểm đó, có thể con người còn chưa có khái niệm về một chiếc bánh xe nhưng Stonehenge vẫn được xây dựng với hình ảnh đặc biệt như vậy. Hơn nữa, đá để xây dựng công trình này không chỉ là những phiến đá lấy từ các mỏ địa phương mà còn có cả những phiến đá lấy từ xứ Wales, thậm chí cả Scotland, khi con người còn chưa thể có được một chiếc xe kéo thông thường.
Đảo Phục Sinh
Có thể với nhiều người, những bức tượng trên Đảo Phục Sinh chỉ đơn giản là những hình đầu người. Tuy vậy, ẩn giấu bên dưới những khối đá lại là những bí ẩn sâu sắc hơn thế.
Theo các nhà khoa học, những bức tượng này có cả phần thân không cân đối bị chôn vùi dưới đất do sự xói mòn của đất và hiện tượng trầm tích trong nhiều năm. Những bức tượng này được gọi là moai, có chiều cao khoảng 6–12 mét, nặng khoảng 10–14 tấn và được tạo ra cách đây khoảng 1.000 năm. Sau phát hiện của nhà khảo cổ về phần thân của tượng moai vào năm 1912, đến tận năm 2012, hình ảnh phần thân của moai mới được chú ý trở lại sau khi những bức ảnh chụp từ những năm 1950 được lan truyền. Theo các nhà nghiên cứu, trên lưng tượng có khắc hình xăm cổ và hoa văn rất tinh xảo nhưng bị che lấp bởi đất qua thời gian, khiến các thế hệ sau chưa thể hiểu hết ý nghĩa của những bức tượng moai này.
Six Grandfathers (Sáu Người Ông)
Công trình này khá mới so với danh sách các công trình kiến trúc bằng đá cổ, song cũng khá độc đáo và mang nhiều ý nghĩa biểu tượng. Tọa lạc ở vùng Đồi Đen (Black Hills) thuộc tiểu bang Nam Dakota, Hoa Kỳ, công trình này bao gồm bốn khuôn mặt khổng lồ của các vị tổng thống Hoa Kỳ đang lặng lẽ dõi nhìn ra những vùng đất bao la. Được biết, ngọn núi này vốn có tên là núi Rushmore. Tuy vậy, sau khi ông Nicholas Black Elk, một vị trưởng lão và một thầy thuốc đáng kính của người Lakota, trải qua một giấc mơ tâm linh, ông đã đặt tên cho ngọn núi là Six Grandfathers. Theo đó, ngọn núi đại diện cho sáu hướng – Đông, Tây, Nam, Bắc, trên và dưới, tượng trưng cho các phẩm chất khác nhau của những người đàn ông trong gia đình như sự khôn ngoan, lòng nhân từ, v.v.
Đấu trường La Mã
Đây vốn là một đấu trường khổng lồ có sức chứa khoảng 50.000 khán giả thời cổ đại và đã chứng kiến rất nhiều trận đấu đẫm máu trong lịch sử. Đấu trường được thiết kế với mái vòm ấn tượng, hệ thống đường hầm và lối đi rộng lớn, tinh vi, dùng để nuôi giữ các loài mãnh thú và làm nơi ở của các đấu sĩ. Thậm chí, người La Mã cổ đại còn có khả năng thiết kế hệ thống ròng rọc và lồng nâng cơ học để có thể nhanh chóng đưa các loài thú dữ hoặc võ sĩ “nhảy vọt” lên sân khấu trước sự kinh ngạc của khán giả, tạo nên những hiệu ứng sân khấu vô cùng náo nhiệt.
Đền Parthenon
Đứng sừng sững trên đỉnh núi Athens suốt hơn 2.000 năm qua, công trình kiến trúc này được đánh giá là một kiệt tác cổ đại. Ban đầu, đền được xây dựng để thờ nữ thần Athena, mang biểu tượng của quyền lực và sự hưng thịnh về văn hóa Hy Lạp cổ đại. Theo đó, người Hy Lạp đã sử dụng khoảng 14.000 khối đá, trị giá tới khoảng 7 triệu đô la Mỹ nếu quy đổi ra thời giá hiện tại. Điểm đặc biệt là các kiến trúc sư Hy Lạp cổ đại đã cố tình làm cong nhẹ các hàng cột và bậc thềm để “đánh lừa” thị giác, giúp ngôi đền trông mềm mại nhưng vẫn đầy sức sống dưới ánh nắng mặt trời.
