Ở những giây phút cuối cùng của một người, bác sĩ thường khuyên gia đình nắm chặt tay bệnh nhân và nói những lời yêu thương với họ. Liệu họ có còn nghe thấy những âm thanh đó và giác quan nào là giác quan cuối cùng còn hoạt động khi họ chuẩn bị từ giã cõi đời?
Khi một người đang hấp hối, họ có thể hoàn toàn không có bất kỳ phản ứng nào với môi trường xung quanh. Tuy vậy, theo một số nghiên cứu về giai đoạn cuối đời, họ vẫn có thể nghe thấy những tiếng động, âm thanh hay những chuỗi kích thích đơn giản. Điều này cũng được ghi nhận qua một số bằng chứng thực nghiệm khoa học.
Theo đó, các nhà khoa học tại Đại học British Columbia đã thực hiện một thí nghiệm để đánh giá hoạt động não bộ của ba nhóm người tham gia nhằm trả lời câu hỏi liệu thính giác có còn hoạt động khi con người sắp qua đời hay không.
Trong thí nghiệm này, ba nhóm người tham gia gồm những người khỏe mạnh (17 người), bệnh nhân giai đoạn cuối có đáp ứng (8 người) và bệnh nhân giai đoạn cuối không có đáp ứng (5 người) được nghe các chuỗi âm thanh gồm 5 nốt nhạc. Một chuỗi gồm 5 nốt lặp lại, trong khi chuỗi còn lại có sự thay đổi về âm sắc. Các nhà nghiên cứu yêu cầu những người khỏe mạnh đếm số lượng các chuỗi âm thanh khác nhau và ghi nhận rằng một số mô hình hoạt động não liên quan đến phản ứng với âm thanh cũng xuất hiện ở những bệnh nhân giai đoạn cuối không có đáp ứng. Điều này cho thấy, dù không còn phản ứng rõ ràng với thế giới xung quanh, những bệnh nhân hấp hối này vẫn có thể có phản ứng thần kinh với âm thanh khi họ sắp qua đời.
Các nhà khoa học kết luận rằng, mặc dù những bệnh nhân hấp hối có thể không đáp ứng với lời nói từ gia đình hay bác sĩ, não bộ của họ vẫn có thể phản ứng với các chuỗi âm thanh đơn giản. Do vậy, kết quả nghiên cứu cho thấy thính giác có thể vẫn được duy trì ở một số người cho đến những giờ cuối đời, ngay cả khi họ không còn phản ứng với môi trường xung quanh.
Chính nhờ những phát hiện này, việc các bác sĩ khuyên gia đình tiếp tục nói những lời yêu thương với người thân sắp qua đời càng có cơ sở, bởi người bệnh có thể vẫn tiếp nhận âm thanh dù không thể biểu hiện phản ứng ra bên ngoài. Theo Giáo sư Lawrence Ward, một trong những tác giả của nghiên cứu, những phát hiện này ủng hộ quan niệm rằng gia đình nên tiếp tục trò chuyện với người thân trong những giờ cuối đời, mang lại cho họ cảm giác nhẹ nhàng và dễ chịu trước khi từ giã cuộc sống.
