Thế giới đã từng đối mặt với nhiều thảm họa vô cùng ám ảnh bởi những hậu quả nặng nề. Tuy vậy, những thảm họa này hoàn toàn có thể ngăn chặn nếu không có những quyết định sai lầm của con người.
Thảm họa tàu Titanic
Thảm họa tàu Titanic diễn ra vào tháng 4/1912 có lẽ vẫn là một trong những nỗi ám ảnh lớn nhất trong lịch sử nhân loại. Tuy vậy, đây không chỉ là kết quả của việc tàu đâm vào một tảng băng trôi mà là “cái kết” của hàng loạt sai lầm liên tiếp đáng lẽ đã có thể tránh được. Sai lầm đầu tiên là do thuyền trưởng đã quá tự tin, cho rằng tàu không thể chìm nhờ thiết kế có hệ thống khoang ngăn nước. Chính vì vậy, dù nhận được nhiều cảnh báo về băng trôi, thuyền trưởng vẫn duy trì tốc độ lên tới 22 hải lý/giờ thay vì giảm tốc để đối phó. Hơn nữa, việc thiếu ống nhòm do sự cố thay đổi nhân sự vào phút chót cũng làm giảm khả năng quan sát tảng băng “tử thần”, khiến đoàn thủy thủ không kịp trở tay. Đáng buồn, tàu không có đủ phao cứu sinh cho tất cả mọi người do quy định về phao cứu sinh lúc đó chỉ dựa trên tải trọng tàu chứ không dựa trên số người trên tàu. Chỉ cần thay đổi ba yếu tố nêu trên, có thể tàu Titanic đã có một cái kết rất khác.
Thảm họa mật đường 1919
Thảm họa mật đường diễn ra vào năm 1919 tại North End, Boston, Massachusetts (Mỹ), khi một bể chứa mật mía khổng lồ phát nổ, tạo nên một cột sóng mật đường cao hơn 7 m, di chuyển với vận tốc lên tới 56 km/h, gây sập nhà, nhấn chìm nhiều người và khiến khoảng 21 người tử vong. Điều đáng nói là bể chứa này đã bị rò rỉ trong nhiều năm nhưng không được kiểm tra và sửa chữa. Thay vào đó, công ty chủ quản lại tìm cách che đậy những vết rò rỉ, khiến chúng trở thành mồi lửa cho thảm họa này.
Thảm họa hạt nhân Chernobyl
Thảm họa này diễn ra vào khoảng hơn 1 giờ sáng ngày 26/4/1986 tại Ukraine và là kết quả của một chuỗi sai lầm đáng lẽ có thể ngăn chặn. Sau khi tiến hành kiểm tra an toàn, các kỹ sư đã mắc sai lầm nghiêm trọng khi tắt hệ thống bảo vệ và rút các “thanh phanh” ra khỏi lõi lò, khiến lò phản ứng mất kiểm soát và gây ra chuỗi phản ứng dây chuyền sau đó. Kết quả là vụ nổ đã giải phóng một lượng phóng xạ khổng lồ vào không khí, lớn hơn khoảng 400 lần so với bom nguyên tử ném xuống Hiroshima.
Điều tồi tệ hơn là hậu quả của vụ nổ đã không được xử lý một cách đúng đắn. Khi lực lượng cứu hộ đến ứng cứu, họ không có đồ bảo hộ hay thiết bị phù hợp để đối phó với phóng xạ, đồng thời cũng không được thông báo rằng họ đang bước vào một khu vực cực kỳ nguy hiểm. Thậm chí, các quan chức Liên Xô đã hạ thấp mức độ nghiêm trọng và trì hoãn việc sơ tán dân cư ở vùng Pripyat hơn một ngày, khiến người dân bị phơi nhiễm phóng xạ nặng nề.
Có lẽ, việc thiết kế lò phản ứng an toàn hơn, đào tạo và kiểm tra kỹ lưỡng hơn, cũng như hành động nhanh chóng và trung thực hơn trong giao tiếp khi sự cố xảy ra, đã có thể làm giảm mức độ nguy hiểm của thảm họa này.
Thảm họa Hindenburg
Thảm họa Hindenburg diễn ra vào ngày 6/5/1937, khi chiếc khinh khí cầu Hindenburg bốc cháy lúc chuẩn bị hạ cánh, khiến 35 người thiệt mạng và một người khác tử vong khi cố gắng nhảy ra ngoài. Nguyên nhân của thảm họa này đến từ lựa chọn sai lầm của con người. Do bị cấm vận khí heli, người Đức lúc đó đã sử dụng khí hydro cực kỳ dễ cháy để nâng khinh khí cầu. Lựa chọn này đã khiến khinh khí cầu bốc cháy khi một tia lửa tĩnh điện trong cơn giông làm rò rỉ và kích nổ “quả bom hẹn giờ”.
Đại hỏa hoạn London
Vụ hỏa hoạn tàn khốc này diễn ra vào năm 1666, bắt nguồn từ ngọn lửa trong bếp của tiệm bánh Thomas Farriner trên phố Pudding Lane, sau đó lan ra toàn khu phố. Ở thời điểm đó, do các ngôi nhà chủ yếu được làm bằng gỗ, lợp rơm và nằm sát nhau nên ngọn lửa dễ dàng lan rộng, nhất là khi thời tiết mùa hè nóng nực và hanh khô. Tuy vậy, mức độ nghiêm trọng của vụ hỏa hoạn này có thể đã được hạn chế nếu thị trưởng London cho phép phá rỡ các ngôi nhà để tạo khoảng trống ngăn lửa. Đáng tiếc là điều này đã không xảy ra, khiến khoảng 13.200 ngôi nhà và 87 nhà thờ bị thiêu hủy.
Vụ nổ Halifax
Diễn ra vào năm 1917 tại cảng Halifax, Canada, vụ nổ này đã khiến khoảng 2.000 người thiệt mạng và 9.000 người bị thương. Nguyên nhân là do va chạm giữa tàu Mont-Blanc chở đầy thuốc nổ cực mạnh phục vụ chiến trường châu Âu và tàu Imo chở hàng cứu trợ của Na Uy. Theo các ghi chép, do tàu Mont-Blanc không treo cờ cảnh báo nguy hiểm nên các tàu khác ra vào khu vực này không biết rằng họ đang đối mặt với một “quả bom” di động. Ngoài ra, sau khi tàu bốc cháy, đoàn thủy thủ đã bỏ chạy mà không thông báo rằng trên tàu còn một lượng lớn thuốc nổ, khiến người dân không được di tản kịp thời và dẫn đến hậu quả đặc biệt nghiêm trọng.
Thảm họa lụt Johnstown
Trận lụt kinh hoàng này xảy ra vào năm 1889 tại Pennsylvania (Mỹ), khi đập nước South Fork bị vỡ hoàn toàn, tạo ra một “sóng thần trên cạn” với khoảng 20 triệu tấn nước đổ ập xuống khu vực thung lũng. Thảm họa này đã khiến khoảng 2.209 người thiệt mạng. Nguyên nhân chính là do đập nước không được bảo trì cẩn thận bởi chủ sở hữu là các nhà tài phiệt thuộc Câu lạc bộ Săn bắn và Câu cá South Fork. Thậm chí, đập còn bị lắp các tấm lưới chắn tại cống thoát nước để ngăn cá thoát ra hồ, khiến dòng chảy bị cản trở khi mưa lớn do lưới bị rác bịt kín.
Thảm họa tàu du hành vũ trụ Challenger
Vào ngày 28/1/1986, tàu du hành vũ trụ Challenger phát nổ chỉ sau 73 giây rời bệ phóng. Vụ nổ xảy ra vào một buổi sáng mùa đông lạnh bất thường ở Florida. Ở độ cao khoảng 14 km, con tàu bị xé toạc hoàn toàn trong một quầng lửa lớn do bình nhiên liệu chính bị vỡ và bốc cháy. Tuy vậy, thảm họa này hoàn toàn có thể ngăn chặn nếu ý kiến của các kỹ sư thuộc công ty Morton Thiokol được cân nhắc nghiêm túc. Họ đã cảnh báo rằng việc phóng tàu trong thời tiết lạnh là cực kỳ nguy hiểm do các vòng cao su dùng để ngăn khí nóng thoát ra qua các khớp nối của tên lửa đẩy bị mất độ đàn hồi. Trên thực tế, khi nhiệt độ xuống mức đóng băng, các vòng cao su bị cứng lại, không kịp co giãn để lấp đầy khe hở khi tàu được phóng lên, khiến khí siêu nóng thoát ra và đốt cháy bình nhiên liệu kế bên.
